İlk yarının ardından hakemlik

İlk yarısı sona eren Turkcell Süper Liginde hakemliğimiz için düşünceler:

Hakemler ve yardımcıları bazı müsabakalarda iyi maçlar yönetmelerine karşın, birçok müsabakada yanlışlar ve hatalar olmuştur. Faydalı olabilmek için, uygulamada yanlışları, eksikleri ve fazlaları gözden geçirirsek; önce ceza alanı sendromunun yaşandığı bir devre olarak göründü. FİFA bile  kale  arkasına  iki  hakem, hem de yardımcı hakem kategorisinden değil de ;  hakem olması koşulu ile kale arkalarına konmasını kabul etti. Hakemlerimiz,  genelde ceza alanı en dikkatle izlenecek alan olmasına rağmen, hataların büyük bölümünü burada yapmaktalar. Korner ve ceza alanı civarı serbest vuruşlarda; sarılmalar, tutmalar ve kündeler her maçta gördüğümüz ihlallerdir. Bu ihlalleri yapan futbolcuların, ne maksadı ne de imkanı topla oynamaya müsait değildir. Hakem oyunun başında top oyuna girmemişse bunları yapanları önce ikaz, ancak bir başka oyuncuda olsa tekrarda kart göstermelidir. Yoksa müsabakanın sonuna gelinmiş ve bunları yapan oyuncuya  gözüm üzerinizde  ikazı çok yanlıştır. Esasında top oyuna girmişse penaltıyı çalmak ve pozisyona göre kart göstermek doğru olandır. Avrupa  da birçok ülke hakemi bu karmaşayı penaltılar çalarak sonlandırmışlardır.

Yeni bir taktik uygulama; skoru önde götüren takım futbolcusu sakatlanma numaraları yaparak, hem zamana hem de maçın temposunu düşürmekle rakip takımın hakkına tecavüz etmektedir ve bu ikinci yarı oynanacak müsabakalarda daha da artacaktır. Şimdi kural neyi emrediyor; hakemin görüşüne göre bir oyuncu hafif bir şekilde sakatlanmışsa hakem oyunu devam ettirir. Ciddi bir şekilde sakatlanmışsa oyunu durdurur demesine karşın; bu yetkileri, futbolcular hakemin elinden almaktadır. Topu taca atarak müsabakanın durmasına onlar emir veriyor. İngiltere futbol federasyonu bunu yaptırmıyor. Bizim federasyon, en azından kendi takım arkadaşı için topu taca atmalarını kaldırabilir ve bunun için MHK  nın teklifi gerekir. FİFA , “zaman çaldırma”  diyor hakeme; sakatlanan oyuncu sedye ile hemen dışarı çıkarılmalı ve saha içinde tedavi edilmemeli.(istisnalar hariç)

Bazı müsabakalar çok faullü ve sert cereyan ediyor. Bütün maçlarda hakemler avantaj kuralını uyguluyorum ve oynatıyorum düşüncesinde. Avantaj önce bir kural değil, kurallar üstü bir uygulama; hakem takdiri, bu tür oynatılan müsabakalarda rövanş fauller meydana geliyor ve dolayısıyla birçok sakatlıklar oluyor. Başarılı hakemler, müsabakanın atmosferine uygun avantaj uygulaması yapanlardır. Hakemin dikkati, pozisyon çözümünde ve cezalandırmada saydıklarıma dikkat ederse en doğru kararı verecektir.

1-      Futbolcu top oynamak mı istiyor?

2-      Rakibe yasaklanan kuralla mı engel olmak istiyor?

3-      Rakibi dikkate almadan mı oynuyor?

4-      Rakibi sakatlamaya mı çalışıyor?

Futbolcular her düdük sonrası hakemlere itiraz ediyor. İtiraz masum bir şekilde değil; el ve kol hareketleri ile, hatta hakemi azarlar gibi oluyor. Hakem bu itirazları cezasız bırakır ve arkasını döner giderse otorite zaafı göstermiş oluyor. Bazen sarı kart, devamında kırmızı kart bile olabilecek davranışları sineye çekersen otorite zaafı; dolayısıyla teknik kararların tartışılır olur. Yine bazı hakemler, kararlar sonrası itiraz eden futbolculara uzun uzun izahat veriyor; doğru değil, hakem sahada düdüğü ve kartlarıyla konuşandır. Hakem izahatı maç sonrası kendisini yönetenlere verir.

Bir başka hata, ilk yarıya yardımcı hakemler damga vurdu ve skorlara etki yaptı.  Bir hakem müsabakada 40-50 düdük çalar, bunların 3-5 i yanılmış olabilir. Yardımcı hakem 3-5 bayrakla ofsayt tespitinde 2-3 yanılgı olursa bu vahim.

Her faul sonrası sanki 9.15 için oyun duruyor. Birçok faulde 9.15 i açmak için top hakemin blokajında ve futbolcular 9.15 i beklemeden oynamayı unuttu. Bu yüzden de ülkemizde topun oyunda kaldığı süre 40-50 dakikalarda kalmaktadır. Hakem topun oyuna çabuk sokulmasında ve atışların engellenmesinde enerjik davranması gerekmektedir. 2 dakikada atılan frikikler görüyoruz.

Ülkemizde futbolcular şarjı bilmiyor, nasıl, ne zaman, nerede yapılır? İşte bunları futbolcular,  hakemlerin verdiği doğru kararlarından öğrenecekler.

Her elle oynama sarı kart değildir. Kasti ve gayri kasti handball doğru değerlendirilmelidir. Bir başka sıkıntı da futbolcuların çok basit kuralları dahi bilmemeleridir.

Son Trabzonspor-Fenerbahçe müsabakasında bir Fenerbahçeli futbolcu ayakkabısını değiştirmek için oyun alanından çıktı. Oyun devam ediyor, durmadı ve Uruguay milli takım kaptanı Lugano, hakeme “oyuncuyu niye almıyorsun “ diye itiraz ediyor. O oyuncunun müsabaka durmadan oyuna giremeyeceğini bilmiyor. En azından topu taca atarak onun oyuna gireceğini de bilmiyor. 4 dakika oyunu eksik oynuyor. Demek yalnız bizimkiler değil, yabancılar da bilmiyor.

Hakemlere Allah kolaylık versin. 2.ci yarı başarılı düdükler. Ama şunu da akıldan çıkarmayın. Hakem düdükle etki yapmak zorundadır. Herşey için sıklıkla düdük çalarak(gereği yoksa) düdüğün etkenliğini zedelememeli…